Σάββατο, 31 Ιανουαρίου 2015

Από την Βιέννη στις Βρυξέλλες μέσα σε 200 χρόνια!

Μετά τα πολύ πρόσφατα γεγονότα που μας απασχόλησαν τις τελευταίες μέρες με την εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ καθώς και την διαμόρφωση κυβέρνησης εθνικής ενότητας με το κόμμα των ΑΝ.ΕΛ, το ενδιαφέρον όλων μας στράφηκε προς τις ευρωπαϊκές εξελίξεις και την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ενώ, λοιπόν, είχα αφήσει το blog μου χωρίς ανάρτηση για σχεδόν 1 χρόνο, θεωρώ πως αυτή την στιγμή ήρθε η ώρα για μια ανάρτηση κυρίως πολιτικού χαρακτήρα που θα βρίσκει τα ερείσματά της στην Ιστορία. Ακριβώς όπως είναι και τ' όνομα του ιστολογίου, δηλαδή "History & Politics".
Οι πρόσφατες εξελίξεις μετά και την πρώτη φάση διαπραγμάτευσης μεταξύ του J. Dijsselbloem, ως προέδρου της ειδικής σύνθεσης του Eurogroup καθώς και του υπουργού οικονομικών της Ελλάδας, Γ. Βαρουφάκη, μας απέδειξαν δυο πράγματα. Αρχικά ότι η διαπραγμάτευση για το ελληνικό χρέος είναι μια δύσκολη και γεμάτη εμπόδια διαδικασία, αλλά παράλληλα μας έδειξε ότι η ευρύτερη διαπραγμάτευση μεταξύ ισχυρών και αδυνάτων στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης φαίνεται να γίνεται ολοένα και δυσκολότερη ενώ αφήνει λίγα περιθώρια αμφισβήτησης ή και αλλαγής της πορείας του ευρωπαϊκού οικοδομήματος από τα μικρά κράτη. 
Πάντως σίγουρα η προοπτική μιας δημοκρατικής διακυβέρνησης όπως γράφουν οι συνθήκες, μοιάζει ν' απομακρύνεται και η Ευρωπαϊκή Ένωση να γίνεται έρμαιο της τυχαιότητας της οικονομίας και της τεχνοκρατικής διακυβέρνησης, η οποία αποκτά ολοένα και πιο επιθετικό χαρακτήρα.
Σχολιάζοντας την Ιστορία, γιατί όπως είπε και ο G. Santayana, "αυτός που δεν θυμάται την Ιστορία του, είναι καταδικασμένος να την ξαναζήσει", θυμηθήκαμε ένα μακρινό συνέδριο πρίν 2 αιώνες ακριβώς σε μια ακόμα ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, η οποία τότε βρισκόταν σε ακμή και δεν είναι άλλη απο την Βιέννη.  Πριν 200 χρόνια,λοιπόν, κάπου μέσα σ' αυτές τις ημέρες ξεκινούσε μια νέα σελίδα για τα ευρωπαϊκά ζητήματα. Ήταν μια σειρά συνεδρίων που θα διαμόρφωναν καθοριστικά τα πράγματα στην ευρωπαϊκή ήπειρο για τον υπόλοιπο αιώνα και γι' αυτό η Ευρώπη των νικητών "είχε βάλει τα καλά της" Για να μην εξιστορώ μια ,λίγο ως πολύ, γνωστή σε όλους μας ιστορία από το 1815, αυτό που είδαμε τότε ήταν η διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής συμμαχίας κρατικών οντοτήτων-αυτοκρατοριών, ενός ευρωπαϊκού κονσέρτου αν θέλετε, που διακήρυττε την μοναδικότητά ως προς τους ιερούς σκοπούς του, όπου και μάλιστα επιδίωκε να διαφυλάξει την μοναδικότητά του μέσω της αρχής της νομιμότητας των κρατών, καθώς εξασφάλιζε την σταθερότητα και την ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου από τους βάρβαρους ξένους αλλά και τους φιλόδοξους αποσχιστές, οι οποίοι θα επιθυμούσαν διακαώς τον διαμελισμό των αυτοκρατοριών[2].
Σήμερα μετά από πολλούς μετασχηματισμούς και ιστορικές αλλαγές τα ευρωπαϊκά κράτη αποφάσισαν να ξεκινήσουν το κοινό ευρωπαϊκό όραμα βασισμένο πλέον σε κοινούς θεσμούς και αξίες. Το προοίμιο της Συνθήκης της Λισσαβώνας καθώς και το άρθρο 2 της ΣΕΕ κάνουν λόγο για "Ένωση βασισμένη στις θεμελιώδεις αρχές του κράτους δικαίου, της Δημοκρατίας, της ελευθερίας λόγου[...]", επιδιώκοντας να δώσουν μια νέα διάσταση ενοποίησης και ολοκλήρωσης στο ευρωπαϊκό εγχείρημα. Αυτή η Ένωση, η οποία ως τέτοια αριθμεί περί τα 22 χρόνια και ως Κοινότητα, περίπου μισό αιώνα, βρίσκεται σε φάση διαπραγματεύσεων και συνεχούς διαμόρφωσης, όπως μαθαίνουν και οι φοιτητές των ευρωπαϊκών θεμάτων αλλά όπως βιώνουμε όλοι μας μέσα από τις διαδικασίες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και όπως είναι λογικό όταν θέτει ως θεμέλιο λίθο την Δημοκρατία και τον διάλογο μεταξύ των κρατών και των λαών.
Αν η σημερινή Ένωση και αυτοί που έχουν βρεθεί στα ηνία της θεωρούν, πως δεν υφίσταται καμία διαπραγμάτευση προς αναδιαμόρφωση της Ένωσης και τελεολογικά αποδέχονται, πως αυτό το sui generis μόρφωμα, προχωράει με δικούς του ρυθμούς προς μια ασαφή τελική μορφή και δεν δύναται να υπάρξει "δημοκρατική επιλογή απέναντι στις ευρωπαϊκές συνθήκες"[2], όπως σκωπτικά δήλωσε ο νεοεκλεγείς πρόεδρος του ανώτερου υπερεθνικού, διοικητικού οργάνου της ΕΕ, κ. Γιουνκέρ, τότε τα τινά για την υπόθεση της ολοκλήρωσης είναι δυο.
Το πρώτο αφορά την αποτυχία του ευρωπαϊκού εγχειρήματος όπως το ξέραμε, για πολλούς και διαφορετικούς λόγους(πχ ανίκανες ηγεσίες, σωρεία λανθασμένων αποφάσεων, καταδυνάστευση της δημόσιας σφαίρας την τελευταία δεκαετία από τεχνοκρατικά ιδεολογήματα κλπ), τ' οποίο βέβαια μάλλον είναι αρκετά κοντόφθαλμο ως συνολική διαπίστωση για την σημερινή κατάσταση της Ένωσης.
Το δεύτερο, τ' οποίο έρχεται και σε συνάρτηση με το νόημα της πρώτης παραγράφου της παρούσας ανάρτησης αφορά την διαμόρφωση ενός μορφώματος, τ' οποίο μετά την λήξη του Β' παγκοσμίου πολέμου, εξυπηρέτησε τους ταχύτατα καταρρέοντες ισχυρούς της Ευρωπαϊκής σκακιέρας να ανακτήσουν εως έναν βαθμό την ισχύ τους και υπό την ομπρέλα της αμερικανικής ασφάλειας και ενωμένοι πλέον, να επαναδιεκδικήσουν την θέση τους στο διεθνές γίγνεσθαι. Ενώ συνολικά αυτό τ' οποίο γίνεται σήμερα θυμίζει την διαμόρφωση ενός ευρωπαϊκού Κονσέρτου ισχυρών, του οποίου οι σκοποί του και τα μέσα του δεν δύνανται ν' αλλάξουν, επικαλούμενοι ξανά την σταθερότητα και την ασφάλεια μέσα σ'έναν πολυπολικό κόσμο υψηλού ανταγωνισμού ενώ οι πλέον αδύνατοι θα θυμίζουν εξαρτημένες αποικίες-εντολοδόχους των ισχυρών, καθώς ο λόγος τους στην διαδικασία της ολοκλήρωσης δεν θα μετράει επειδή θα ισχύει αυτό που είπε με λόγια ο πρόεδρος της Επιτροπής και κάνουν με πράξεις οι ισχυροί τα τελευταία χρόνια.
Και αυτό, νομίζω, απέχει πολύ από το κοινό ευρωπαϊκό όνειρο, τ' οποίο πολλοί αποζητούν και επιδιώκουν, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων. 
Αν όμως η διαδικασία της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης προχωράει προς την κατεύθυνση μιας νέας διεθνούς νομιμότητας, η οποία δεν μπορεί ν' αλλάξει, όχι στ' όνομα του θεού αυτήν την φορά, αλλά στ' όνομα της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, τότε και βέβαια οι ευρωπαϊκοί λαοί και θα διαφωνήσουμε και θ' αντιταχθούμε! 
Κανένας δεν φαίνεται να ζήτησε όμως την αναβίωση μιας Ιεράς συμμαχίας με άλλο προσωπείο και όνομα. Και ούτε πέρασαν 200 χρόνια ανθρώπινης ιστορίας για να γυρίσουμε στην ίδια μορφή παιγνίου αλλά με άλλους όρους.

Η αλήθεια είναι σκληρή και ξέρουμε πως αν δεν διαχειριστούν με την δέουσα προσοχή αυτήν την κατάσταση οι ηγέτες της ΕΕ, θα βρεθούν στην ίδια θέση που βρέθηκαν και οι ηγέτες του Ευρωπαϊκού Κονσέρτου αλλά και σε διάσταση μεταξύ τους.
Ήδη η Γαλλία φαίνεται να ακολουθεί τον ίδιο δρόμο και να τάσσεται αντιευρωπαϊκά υποστηρίζοντας το FN, της Μ. Le Pen. Τ' αποσχιστικά κινήματα έχουν κ' αυτά αρχίσει ν' αναζοπυρώνονται με βασικότερο αυτό της Καταλονίας που φαίνεται να προβαίνει σε μονομερείς ενέργειες από τον Νοέμβριο του 2014. 

Η Ευρώπη βρίσκεται μέσα στο ιστορικό σταυροδρόμι και πλέον η "νέα Βιέννη" δείχνει ν' αντιδρά σπασμωδικά εμπρός σ' αυτές τις εξελίξεις.


Πηγές:



[1]Pares.mcu.es, 'The Vienna Congress (1814-1815)', last modified 2015, accessed January 31, 2015, http://pares.mcu.es/Bicentenarios/portal/en/CongresoDeViena.html.(Για την αρχή της Νομιμότητας και το Συνέδριο της Βιέννης)

[2]'Juncker Dit « Non » À La Grèce Et Menace La France', 2015, accessed January 31, 2015, http://www.politis.fr/Juncker-dit-non-a-la-Grece-et,29890.html.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σχόλια με υβριστικό περιεχόμενο θα διαγράφονται.
Η κόσμια συμπεριφορά στον διάλογο είναι πολιτισμική αρχή!